U svojoj analizi savremenih geopolitičkih kretanja, ugledni američki istoričar i profesor sa Univerziteta Jejl, Timoti Snajder, ukazuje na to kako su ključne političke odluke u Moskvi i Vašingtonu neočekivano preoblikovale ravnotežu moći između Zapada, Rusije i Kine. Prema Snajderovim rečima, strateški promašaji lidera dveju zemalja doveli su do dalekosežnih posledica koje ne služe dugoročnim interesima ni Ruske Federacije ni Sjedinjenih Američkih Država.
Rusija kao kineski klijent: Posledice invazije na Ukrajinu
Snajder ističe da je Rusija imala istorijsku i geopolitičku priliku da balansira između Zapada i Kine, čime bi sačuvala svoj autonomni uticaj i stratešku fleksibilnost na globalnoj sceni. Međutim, umesto održavanja te ravnoteže, Vladimir Putin je doneo odluku o napadu na Ukrajinu 2014. godine, a potom i o pokretanju invazije punog obima 2022. godine.
Ovim potezima Moskva je sama sebi zatvorila vrata ka Zapadu i praktično se okovala za Kinu, poprimajući status podređenog partnera i klijentske države. Snajder naglašava da takva potpunoj zavisnost od Pekinga uopšte ne služi ruskim nacionalnim interesima i da sa stanovišta dugoročne bezbednosti i suvereniteta Rusije nema nikakvog političkog smisla.
Kako je Tramp dao novu snagu Kineskom usponu
Sa druge strane, Snajder se osvrće i na unutrašnju politiku SAD, ocenjujući da je kineski ekonomski i geopolitički zamah počeo da dostiže svoj vrhunac i da proces u kome bi Kina „inevitabilno“ prestigla Ameriku više nije delovao neizbežno. Ekonomske i demografske poteškoće u Pekingu počele su da usporavaju taj projekat predviđene dominacije.
Međutim, dolazak Donalda Trampa na vlast i njegova politika dodatno su oslabili američku poziciju i praktično „spasili“ Kinu iz te stagnacije. Prema Snajderovoj oceni, Tramp je revitalizovao tezu o kineskom usponu time što je narušio prave izvore američke moći — nauku, obrazovanje i vladavinu prava — čime je oslabio unutrašnje stubove na kojima počiva globalno vođstvo SAD.
Autor: Pink.rs
