Sjedinjene Američke Države izvele su seriju napada na vojne objekte u Iranu i Iraku, dok Saudijska Arabija predvodi formiranje multinacionalnog saveza za zaštitu trgovačkih ruta usled sve učestalijih napada iranskih snaga i njihovih saveznika.
Vojne tenzije na Bliskom istoku doživele su novu eskalaciju nakon što su Sjedinjene Američke Države izvele talas vazdušnih udara na iranske vojne lokacije na jugu zemlje i duž obale Persijskog zaliva. Ovi udari predstavljaju direktan odgovor na prethodne napade iranskih snaga na američke položaje u regionu, čime je sukob dobio dodatne dimenzije koje zahvataju više država Bliskog istoka.
Prema ocenama bezbednosnih analitičara, Teheran nastoji da poveća političke i ekonomske troškove američkih vojnih operacija kako bi oslabio volju Vašingtona za nastavkom sukoba i izvršio pritisak na regionalne saveznike SAD. U sklopu te strategije, Iran i njegove savezničke grupe izveli su niz napada balističkim raketama i dronovima na američke baze u Jordanu, Kuvajtu i Bahreinu, dok su zabeleženi i napadi na energetsku i komunalnu infrastrukturu u regionu. Iako je iranska strana iznela tvrdnje o uništenju američke vojne opreme i nanetim žrtvama, Američka centralna komanda je u potpunosti demantovala te navode, naglašavajući da su projektili presretnuti i da američke snage nisu pretrpele štetu.
Paralelno sa vojnim udarima, Saudijska Arabija je u Rijadu organizovala sastanak sa predstavnicima više od 40 zemalja kako bi formirala multinacionalnu pomorsku koaliciju za zaštitu plovidbe u Crvenom moru, prolazu Bab el-Mandeb i Adenskom zalivu. Za sada je 14 država zvanično podržalo ovaj savez, koji je formiran kao odgovor na pomorsku blokadu i napade koje sprovode jemenski Huti na saudijske luke i trgovačke brodove. Zbog napada i preusmeravanja pomorskih ruta, transport robe i nafte ka Aziji značajno je usporen, zbog čega Rijad nastoji da uz podršku međunarodnih partnera osigura bezbednost ovog ključnog trgovačkog koridora.
Istovremeno, situacija se dodatno zaoštrava u Iraku, gde su američke i saudijske snage izvele združene udare na položaje proiranskih milicija koje su napadale saudijsku naftnu infrastrukturu i američke interese. Predstavnici ovih milicija najavili su odmazdu protiv američkih i saudijskih ciljeva, dok obaveštajni izveštaji ukazuju na to da se akcije koordinišu sa Hutima i pod nadzorom iranske Revolucionarne garde. Ove oružane grupe ujedno koriste novonastale sukobe kako bi odbacile zahteve centralne vlade u Bagdadu o razoružavanju, čime se bezbednosna i politička kriza u Iraku dodatno produbljuje.
Autor: Iva Besarabić
