EUvsDisinfo objavio je novi pregled pro-kremljovskih dezinformacija, čiji tekst prenosimo u celosti.
KLJUČNI DOGAĐAJI
Sankcije za operacije uticaja: EU je uvela sankcije platformama Euromore i Pravfond zbog operacija uticaja usmerenih na evropsku publiku.
Recikliranje starih tvrdnji: Pro-kremljovske dezinformacije ponovo prikazuju Ukrajinu kao terorističku stranu, a NATO kao agresora, koristeći već raskrinkane tvrdnje (npr. o „biolaboratorijama“ i tajnoj infrastrukturi).
Manipulacija Bučom: Lažni narativi o masakru u Buči i dalje opstaju, transformišući se iz potpunog poricanja u razrađene teorije zavere kako bi se skrenula odgovornost.
PREGLED PROTEKLE NEDELJE
Kao odgovor na uporne operacije stranog uplitanja i manipulacije informacijama (FIMI), EU je više puta uvodila sankcije organizacijama i pojedincima koji šire dezinformacije o ruskom ilegalnom ratu protiv Ukrajine. U poslednjem koraku, 21. aprila 2026. godine, EU je na svoju listu sankcija dodala Euromore i Fondaciju za podršku i zaštitu prava sunarodnika koji žive u inostranstvu (Pravfond) zbog kontinuiranih operacija uticaja na evropsku publiku.
Euromore je medijska platforma koja nezvanično deluje unutar pro-kremljovske informacione arhitekture kako bi pojačala narative Kremlja koji napadaju EU i legitimišu rat protiv Ukrajine.
Pravfond je služio kao kanal za finansiranje različitih ruskih operacija i pro-kremljovskih aktera širom Evrope. Prema Savetu EU, ovo je „ključni instrument strategije stranog uticaja i propagande Ruske Federacije, koji je osnovala i finansira ruska država“.
Ova dva entiteta su omogućila i sprovela ruske FIMI operacije sa ciljem podrivanja međunarodne podrške Ukrajini.
FIMI NARATIVI
1. „Ukrajina uz pomoć Norveške priprema terorističke napade na ruske brodove“
Propagandni kanali tvrde da Ukrajina, uz podršku Norveške, priprema napade na ruske brodove koji plove Barentsovim i Norveškim morem ka luci Murmansk i iz nje. Cilj je da se Ukrajina prikaže kao teroristički akter pod pokroviteljstvom Norveške i NATO-a, dok se zapadna podrška interpretira kao direktna umešanost koja rizikuje eskalaciju sukoba u širi rat sa Rusijom.
Pokušaji povezivanja Ukrajine sa terorizmom, uz neosnovane optužbe za planirane provokacije i sabotaže, stalna su odlika pro-kremljovskih dezinformacija. Opisivanje podrške zemalja poput Norveške kao „pomaganje terorističkih aktivnosti“ je retorička taktika kojom se NATO želi prikazati kao agresor. Ova lažna tvrdnja prvobitno se pojavila na servisu RT na španskom jeziku.
2. „Kijev nastavlja da uklanja svedoke inscenacije u Buči“
Od oslobađanja Buče krajem marta 2022. godine, pro-kremljovska mašinerija insistira na tome da su ruski zločini bili „inscenirani“, ignorišući obimnu dokumentaciju međunarodnih istražitelja. Sada manipulacija ide korak dalje, tvrdeći da Ukrajina sprovodi „nasilnu mobilizaciju“ kako bi eliminisala očevice šaljući ih u „sigurnu smrt“.
Ruske operacije uticaja koristile su širok spektar narativa za prikrivanje ovog ratnog zločina – od potpunog poricanja do teorija zavere o glumcima koji se pretvaraju da su mrtvi. Ove nove optužbe ponovo su isplivale oko godišnjice masakra kao deo stalnog napora da se iskrive činjenice i izbegne odgovornost. Tvrdnju su proširili državni mediji poput RT-a i TASS-a.
3. „Globalna mreža zapadnih biolaboratorija predstavlja neprihvatljiv rizik za Rusiju“
Teorija zavere o „tajnim biolaboratorijama“ godinama je stalna tema pro-kremljovskih operacija. Tvrdi se da zapadne vlade upravljaju vojnim laboratorijama u Ukrajini radi opasnih bioloških eksperimenata. Nedavno se ovaj narativ počeo vezivati i za druge zemlje. Iako je više puta temeljno raskrinkan, narativ se stalno vraća u pokušaju da se normalizuje kroz ponavljanje.
Prošlog meseca pojavile su se i tvrdnje o navodnom „tajnom NATO skladištu oružja“ u Rumuniji koje su ruske snage uništile, pri čemu je navodno poginulo na desetine rumunskih oficira. Originalna vest na kojoj se bazirala ova tvrdnja preuzeta je iz članka generisanog veštačkom inteligencijom (AI), bez ikakve činjenične osnove, koji je objavio jedan kineski medij. Ovi narativi služe da prikažu NATO kao agresivni savez koji vodi posrednički (proxy) rat i koriste se za opravdanje ruske agresije.
