U našoj tradiciji, "babine devetine" predstavljaju jedan od najvažnijih i najstarijih običaja koji se odnosio na period od 40 dana nakon porođaja.
Iako se naziv često povezuje sa brojem devet, suština ovog običaja zapravo počiva na devetom danu i periodu oporavka, koji je bio ključan za zdravlje majke i novorođenčeta.
Čuvanje od "zlih uticaja" i umora
Prema narodnom verovanju, prvih devet dana (a ponegde i punih 40), porodilja se smatrala "nečistom" i osetljivom na spoljne uticaje. Iza ovog sujeverja, međutim, krila se duboka praktična mudrost naših predaka:
Apsolutna izolacija: Porodilji nije bilo dozvoljeno da obavlja teške poslove, da izlazi iz kuće ili da prima previše posetilaca. Ovo je bio način da se ženi omogući potpuni fizički oporavak nakon iscrpljujućeg porođaja.
Zaštita od infekcija: U vremenima bez moderne medicine, ograničavanje broja ljudi koji dolaze u kontakt sa novorođenčetom i majkom bila je prva linija odbrane od bolesti i infekcija.
"Devetine" kao period darivanja i brige
Sam izraz "babine devetine" često se vezivao i za običaj da se devetog dana (ili u periodu od devet dana) porodilji donose pokloni, hrana i potrepštine.
Zajednica kao oslonac: Komšinice i rođake su donosile bogatu, hranljivu hranu – poput pilećih supa, pogača, meda i jaja – kako majka ne bi morala da brine o kuvanju.
Briga o ishrani: Smatralo se da porodilja mora da jede „jačati“ hranu da bi imala snage za oporavak i dojenje, što je u skladu sa onim što danas nazivamo postporođajnom ishranom bogatom nutrijentima.
Zašto je ovo bilo važno?
Dok se danas često fokusiramo samo na bebu, babine devetine su stavljale majku u centar pažnje. Bio je to sistem podrške u kojem su sve žene iz zajednice brinule o tome da porodilja bude sita, naspavana i pošteđena stresa.
Babe su znale nešto što mi danas često zaboravljamo: žena koja je upravo donela novi život na svet ne može biti "superžena" odmah nakon porođaja. Njoj je potrebno vreme, mir i podrška zajednice da bi se fizički i emocionalno vratila u ravnotežu.
Iako su se običaji promenili, suština "babinih devetina" – poštovanje potrebe za odmorom i važnost brige o porodilji – ostaje lekcija koju bi savremeno društvo trebalo češće da praktikuje.
Autor: D.S.
