Grenland i Antarktik izgubili su od 1979. godine više od 12 biliona tona leda, pokazuje novo istraživanje zasnovano na satelitskim podacima.
Prema studiji objavljenoj u časopisu "Sajantifik dejta", ukupno topljenje iznosilo je oko 12,5 biliona tona leda, odnosno 11,3 biliona metričkih tona, prenosi AP.
Oko pet šestina gubitka leda nije posledica direktnog zagrevanja vazduha, već toplijih morskih voda koje nagrizaju ledene pokrivače sa donje i bočnih strana, podstičući oticanje glečera u okeane.
Istraživači navode da je otapanje od 1970-ih do 1990-ih bilo relativno stabilno, ali da je ubrzano tokom 2010-ih.
Otopljeni led doprineo je porastu globalnog nivoa mora za oko 3,1 centimetar od 1979. godine, pri čemu svaki dodatni centimetar porasta ugrožava od poplava još dva do tri miliona ljudi najmanje jednom godišnje.
Foto: Tanjug AP/Evgeniy Maloletka
Međunarodni tim naučnika, predvođen Evropskom svemirskom agencijom (ESA), koristio je podatke 27 satelita i 45 nezavisnih merenja.
Uključivanjem podataka NASA omogućeno je praćenje promena zapremine ledenog pokrivača Antarktika od 1979. godine, a Grenlanda od 1972.
Naučnici upozoravaju da bi gubitak leda mogao da se nastavi decenijama, čak i u slučaju zaustavljanja globalnog zagrevanja, jer ledeni pokrivači na klimatske promene reaguju sa zakašnjenjem.
Privremeno usporavanje topljenja između 2020. i 2023. godine pripisano je kratkoročnim vremenskim uslovima, a ne promeni dugoročnog trenda.
Stabilnost dela Antarktika poslednjih godina delom je posledica rekordnih snežnih padavina na istočnom Antarktiku, koje su nadoknadile ubrzano topljenje nestabilnijeg zapadnog dela.
Naučnici posebno upozoravaju na dinamičke procese gubitka leda, koji se odvijaju mnogo brže od postepenog topljenja i mogu da doprinesu naglom urušavanju ledenih pokrivača.
Autor: Marija Radić
