Na koralnom grebenu kod ostrva Kurasao na Karibima otkriven je džinovski cevast sunđer čija je starost procenjena na neverovatnih 2.300 godina. Ovaj jedinstveni morski organizam počeo je da raste na dnu okeana još tokom trećeg veka pre nove ere — u vreme kada je Kartaginjanin Hanibal bio u svojim dvadesetim godinama, mnogo pre nego što će sa slonovima preći Alpe i napasti Italiju.
Naučnici ističu da je sunđer preživeo čitavu istoriju ljudske civilizacije kao jedinstveni živi organizam, filtrirajući morsku vodu na istoj tački. Dok su se smenjivale epoha za epochom — od uspona i propasti Rimskog carstva, preko krunisanja Karla Velikog, Kolumbovog otkrića Amerike, pa sve do industrijske revolucije — ova životinja je bez prestanka pumpala vodu.
— Silvana (@Silvana71376830) 07. август 2026.
Pripadnik vrste Xestospongia muta, u naučnim krugovima poznat i kao „redvud grebena“, narastao je do dimenzija vinske bačve, a za njegovo obuhvatanje bilo je potrebno više ronilaca sa raširenim rukama.
Prema podacima do kojih su došli istraživači, ovi sunđeri su filter-hranitelji koji neprestano propuštaju vodu kroz svoje telo, zadržavajući mikroplankton i hranljive materije. Procenjuje se da je primerak sa Kurasaoa tokom svog veka kroz sebe filtrirao oko 850 miliona litara morske vode, što je dovoljno da napuni više od 1.200 olimpijskih bazena, a da se pritom nijednog trenutka nije pomerio sa mesta gde se kao sićušna larva nekada davno pričvrstio.
Procenu starosti od oko 2.300 godina prvi su objavili holandski morski biolog Ivan Nagelkerken i njegove kolege u časopisu "Reef Encounter", analizirajući fotografiju primerka prečnika 2,5 metara, što je ujedno bio i najveći zabeleženi primerak ove vrste na karipskim grebenima. Kasnije formule za rast koje su razvili stručnjaci potvrdile su ove navode, s obzirom na to da zreli sunđeri u proseku rastu izuzetno sporo — tek oko 1,5 centimetara linearno godišnje.
Ipak, kraj ovog drevnog organizma nije došao zbog starosti, već zbog bolesti poznate pod nazivom Sponge Orange Band (SOB), koja se proteklih decenija proširila Karibima. Ova misteriozna bolest, čiji uzrok stručnjaci još uvek u potpunosti ne razumeju, a koja se dovodi u vezu sa zagrevanjem okeana, stvara zonu nekrotičnog tkiva koje usmrti čitav sunđer za samo nekoliko nedelja. Tako je organizam koji je odolevao istorijskim burama i vekovima na kraju stradao u modernom dobu od oboljenja čije poreklo nauka tek treba da razjasni.
Autor: D.S.
