Nakon što su pre dve nedelje otkriveni prvi pacijenti sa teškim, neuroinvazivnim oblikom groznice Zapadnog Nila – dve osobe iz Beograda, poslednji podaci pokazuju da su još četiri osobe u Srbiji obolele od ovog virusa koji prenose komarci.
Na osnovu podataka dostavljenih Institutu za javno zdravlje Srbije "Dr Milan Jovanović Batut", na teritoriji Srbije je, od početka sezone nadzora, 1. juna 2026. godine, do 16. avgusta, registrovano ukupno šest slučajeva neuroinvazivnog oblika groznice Zapadnog Nila.
Slučajevi su registrovani na teritoriji tri okruga:
Grada Beograda (dva slučaja)
Južnobanatskog okruga (dva slučaja)
Srednjobanatskog okruga (dva slučaja)
Među obolelima su četiri osobe muškog i dve osobe ženskog pola. Prosečna starost obolelih je 64 godine - navode u Institutu "Batut".
Virus se širi regionom i Evropom
U sezoni nadzora 2026. godine, zaključno sa 13. avgustom, u državama Evropske unije i Evropskog ekonomskog prostora slučajevi obolevanja od groznice Zapadnog Nila kod ljudi registrovani su u Italiji, Grčkoj, Rumuniji, Španiji, Francuskoj i Nemačkoj. U regionu je obolevanje registrovano i u Severnoj Makedoniji.
Kako navode u "Batutu", od početka sezone transmisije 2026. godine, zaključno sa 13. avgustom, ukupno je identifikovano 75 područja zahvaćenih virusom Zapadnog Nila u sedam evropskih zemalja: Italiji (40), Grčkoj (13), Rumuniji (12), Severnoj Francuskoj (4), Makedoniji (3), Španiji (2) i Nemačkoj (1).
U ovih sedam zemalja prijavljeno je ukupno 426 lokalno stečenih slučajeva infekcije virusom Zapadnog Nila kod ljudi: u Italiji 224, Grčkoj 105, Španiji 42, Severnoj Makedoniji 30, Rumuniji 18, Francuskoj 6 i Nemačkoj 1 slučaj.
Prenosilac je "domaći" komarac
Groznica Zapadnog Nila je sezonsko oboljenje koje se prenosi ubodom zaraženog komarca. Glavni prenosilac virusa je vrsta Culex pipiens — takozvani domaći ili rečni komarac koji je široko rasprostranjen u našoj zemlji.
Sezona transmisije virusa Zapadnog Nila u Srbiji uobičajeno traje od juna do novembra meseca - navode u "Batutu".
Budući da vakcina protiv ove bolesti ne postoji za ljude, jedini efikasan način prevencije jeste sprečavanje uboda insekata i smanjenje njihove populacije.
Foto: Tanjug AP/David Zalubowski
Simptomi groznice Zapadnog Nila
Simptomi bolesti nastaju 3 do 14 dana nakon uboda zaraženog komarca.
Kod oko 80 odsto zaraženih osoba infekcija protiče asimptomatski. Oko 20 odsto inficiranih osoba ima blagu kliničku sliku u vidu groznice, glavobolje, mučnine, povraćanja, dok se ređe javlja otok limfnih žlezda ili osip na koži grudi, leđa i stomaka.
Kada se razvija neuroinvazivni oblik bolesti
Kod jednog obolelog na 150 inficiranih dolazi do razvoja teške kliničke slike sa znacima upale mozga (encefalitis) ili upale moždanica i kičmene moždine (meningitis), odnosno neuroinvazivnog oblika bolesti.
Tada u kliničkoj slici, pored groznice i glavobolje, dolazi do pojave ukočenosti vrata, stupora, dezorjentacije, kome, tremora, konvulzija, mišićne slabosti i paralize. Ovi simptomi mogu da traju nekoliko nedelja, sa mogućim trajnim neurološkim oštećenjima - objasnila je ranije za "Blic zdravlje" primarijus dr Slavica Maris, specijalista epidemiologije i načelnica Jedinice za zarazne bolesti u Gradskom zavodu za javno zdravlje.
"Batut" izdao ključne preporuke
Institut "Batut" apeluje na građane da primenjuju mere lične zaštite kako bi smanjili rizik od zaražavanja:
Upotreba repelenata: Nositi preparate protiv insekata na otkrivenim delovima tela prilikom boravka na otvorenom.
Adekvatna odeća: Nositi odeću dugih rukava i nogavica, svetlih boja. Odeća bi trebalo da bude komotna, jer komarci mogu da ubadaju i kroz pripijene tkanine.
Izbegavanje rizičnih termina: Smanjiti boravak napolju u vreme najintenzivnije aktivnosti komaraca - u sumrak i u zoru.
Zaštita doma: Koristiti zaštitne mreže na prozorima i vratima i po mogućstvu boraviti u klimatizovanim prostorima gde je broj insekata značajno manji.
Izbegavanje močvarnih područja: Smanjiti boravak blizu šuma, močvara i stajaćih voda.
Ukloniti stajaću vodu iz dvorišta i sa terasa: Najmanje jednom nedeljno isprazniti vodu iz saksija za cveće, posuda za hranu i vodu za kućne ljubimce, kanti, buradi i limenki. Ukloniti odbačene gume i sve druge predmete u kojima se može sakupljati kišnica.
Iz "Batuta" podsećaju da se u slučaju putovanja u inostranstvo, posebno u tropske i suptropske predele, striktno primenjuju sve mere zaštite. Ukoliko se primete bilo kakvi simptomi koji ukazuju na neuroinvazivni oblik bolesti (poput visoke temperature, jake glavobolje, ukočenosti vrata, dezorijentisanosti ili slabosti), odmah se obratiti izabranom lekaru.
Autor: D.S.
