Neke crkvene praznike mnogi upišu u kalendar, dok se drugi pamte zbog priča koje ih prate. Među takvim danima nalazi se i praznik Svetog Teodora Stratilata, koji Srpska pravoslavna crkva obeležava 21. juna po gregorijanskom kalendaru.
Ime ovog svetitelja vekovima se vezuje za hrabrost, istrajnost u veri i zaštitu onih koji prolaze kroz iskušenja. Mnogi vernici sutra će zapaliti sveću, izgovoriti molitvu i setiti se čoveka koji je, prema crkvenom predanju, bio spreman da izgubi položaj, bogatstvo i život, ali ne i veru u Hrista.
Priča o Svetom Teodoru Stratilatu nije samo priča o stradanju. U njoj se prepliću vera, vojnička čast, narodno predanje i događaji koji su ostavili trag u hrišćanskoj tradiciji.
Ko je bio Sveti Teodor Stratilat
Sveti Teodor Stratilat živeo je početkom četvrtog veka i bio je rimski vojskovođa i upravnik grada Iraklije, na području današnje Turske.
Crkveni spisi opisuju ga kao hrabrog vojskovođu, obrazovanog čoveka i veštog govornika. Zbog svog položaja uživao je veliki ugled, ali je javno ispovedao hrišćansku veru u vreme kada su progoni hrišćana još trajali.
Prema žitiju svetitelja, mnogi stanovnici Iraklije prihvatili su hrišćanstvo upravo pod njegovim uticajem. Vest o tome stigla je do cara Likinija, poznatog po progonima hrišćana, koji je odlučio da ga kazni.
Predanje o zmaju koje se vekovima prepričava
Jedan od najpoznatijih događaja iz života Svetog Teodora vezan je za predanje o zmaju.
Kako se navodi u njegovom žitiju, u blizini Evhaite nalazila se velika pećina u kojoj je živeo strašni zmaj koji je unosio strah među stanovništvo. Ljudi su izbegavali taj kraj, a mnogi su stradali od zveri.
Teodor je odlučio da sam krene u borbu. Prema predanju, pomolio se Bogu, uzjahao konja i suočio se sa zmajem, kojeg je potom usmrtio mačem.
Taj događaj narod je doživeo kao pobedu dobra nad zlom, pa je glas o mladom vojskovođi brzo počeo da se širi.
Čudo koje se vezuje za njegovu ikonu
U crkvenoj tradiciji sačuvano je i predanje koje je zapisao Sveti Anastasije Sinajski.
Kako je naveo, u jednoj crkvi posvećenoj Svetom Teodoru Stratilatu, nedaleko od Damaska, jedan Saracen pogodio je strelom fresku svetitelja u lice. Nakon toga, prema zapisu, iz lika je potekla krv.
Sveti Anastasije svedoči da je lično video tragove tog događaja.
Takve priče vekovima su učvršćivale poštovanje koje vernici imaju prema ovom svetitelju.
Autor: Iva Besarabić
