Srpska pravoslavna crkva i vernici 26. februara obeležavaju Svetog Simeona Mirotočivog, praznik koji u narodu prati niz zanimljivih običaja i verovanja.
Sveti Simeon Mirotočivi, čije je svetovno ime bilo Stefan Nemanja, ostavio je dubok trag u srpskoj istoriji i duhovnosti. Osnivač dinastije Nemanjića, umro je 1199. godine u Hilandaru. Tokom vladavine uspeo je da proširi tadašnju srpsku državu i učvrsti njene temelje, dok se u verskom smislu posebno isticao borbom protiv bogumila.
Pred kraj života, Stefan Nemanja se zamonašio i otišao na Svetu goru, u manastir Vatoped, kod svog sina Save. Otac i sin zajedno su obnovili Hilandar, koji su dobili od vizantijskog cara. Sveti Simeon u Hilandaru je poživeo svega sedam meseci. Njegove mošti je Sveti Sava 1208. godine preneo u Rašku, a potom su pohranjene u Studenici, Nemanjinoj zadužbini, gde se i danas čuvaju kao velika svetinja.
Stefan Nemanja je tokom života podigao brojne manastire i crkve, među kojima se izdvajaju Đurđevi Stupovi, Bogorodičin manastir i manastir Svetog Nikole kod Kuršumlije. Upravo zbog takvog nasleđa, Srpska pravoslavna crkva slavi ga kao Svetog Simeona Mirotočivog, prvog u nizu svetitelja iz loze Nemanjića.
U narodnoj tradiciji ovaj praznik prati više zanimljivih običaja. Sveti Simeon Mirotočivi se proslavlja isto kao i druge krsne slave uz slavski kolač, koljivo i vino, kao i osveštanje koje obavlja sveštenik.
Posebno zanimljiv deo narodnih običaja vezan je za panađure, odnosno vašare, koji su se nekada redovno održavali na ovaj dan. Danas se taj običaj očuvao tek u pojedinim mestima, poput Valjevske Mionice, gde praznik i dalje ima i društvenu dimenziju okupljanja.
Narod veruje da zrno grožđa iz Hilandara, loze koju je on posejao, uz post i molitve Svetom Simeonu pomaže nerotkinjama da dobiju potomstvo.
Na ovaj dan valja ispoštovati praznik odlaskom u crkvu, upaliti sveću i pomoliti se za zdravlje dece.
Narodna predanja o Stefanu Nemanji
Narodna verovanja dodatno su obogatila lik Stefana Nemanje. U predanjima je ostao upamćen kao "zmajevit čovek", što se tumači kao simbol snage i ratničkih uspeha u borbama sa Vizantijom.
Postoje i legende koje ga opisuju kao neobično snažnog i proždrljivog, uz verovanje da se u njega bila uvukla ala, mitsko biće iz srpskog folklora. Takve priče svedoče o načinu na koji je narod kroz vekove spajao istorijske ličnosti sa mitskim elementima.
Praznik Svetog Simeona Mirotočivog tako ostaje primer dana u kojem se prepliću vera, istorija i bogata narodna tradicija, čuvajući uspomenu na jednog od najznačajnijih vladara i svetitelja srpske prošlosti.
Autor: S.M.
