Dana 2. maja 1945. godine, streljačke čete 1. bataljona 4. srpske brigade 21. srpske divizije jugoslovenske armije oslobodila je ustaški koncentracioni logor Jasenovac, koji se nalazio na teritoriji današnje Hrvatske.
Jasenovački logor bio je jedan od najvećih i najmonstruoznijih logora u Drugom svetskom ratu, gde su ustaški režim i njegovi pomagači sistematski mučili i ubijali desetine hiljada ljudi, uglavnom Srba, Jevreja i Roma.
Prema nekim procenama, u Jasenovcu je ubijeno oko 100.000 ljudi, od kojih su mnogi bili deca. U logoru su vršena svakojaka mučenja, od pendrečenja i batinanja do ubijanja gasom, a neki od najpoznatijih zločina koje su ustaše izvršile u ovom logoru su takozvane „žive jame“, gde su stotine ljudi ubijane i bacane u jamu.
Oslobođenje Jasenovca je bio značajan događaj u istoriji borbe protiv fašizma i ustaške ideologije, a za Srbe, Jevreje i Rome u Hrvatskoj je predstavljao veliko olakšanje nakon dugogodišnjeg terora i progonstva. Dan oslobođenja Jasenovca se obeležava kao sećanje na žrtve i kao opomena na užasne zločine koje su ustaše izvršile u logoru.
